Attributes

2011-12-08T12:55:00.002+02:00

Benlik

Benliğimizibağışlamanın ruhani bir mesele olup olmadığı tartışılmaya değer elbette.

Anlatılamayanın yokolduğu var sayımıysa, anlatılamayanın varlığının tespitinde gizlidir.

Tespitlerimizalgılarımızdan elbette bağımsız olamaz

Algılayamadığımızı yoksaymak da onu var eder

Öyleyse algılanamayanşeyler vardır.

Şüphesiz.

2011-12-08T12:16:00.005+02:00

Doğum

Her doğum bir ölüme götürecekse kendini
beraberinde bizi de taşır.
nehirlerinden akan sularla uyanalım
Lakin güzelliğini fark etmeden
bilmeden
bir rüya gibi yaşayalım.
tüm solungaçlarımızla teneffüs edelim
en uyumlu ve coşkun rengimizi
ve suların altında ifşa edelim kendiliğimizi.

güneş parladıkça kıyılarda,
huzura çıkalım tatmaya.

her gün uyandığında biraz daharengini bulmuş olmanı dilerim.
kendimizi her şeyden daha fazla yaşama gafına düşebileceğimiz,
bazen de kendimizi hiç var edemediğimizi düşünmemize sebep olabilecek budünyada,
doğanın renklerine kavuşmanı ve güzel bir yaşam geçirmeni dilerim pançit.

Doğumgünün mutlu olsun.

günlerimiz

2011-07-18T21:23:00.001+03:00

en hoş zamanlarım seninle geçiyor çoğu zaman..
birlikte olabilmek,
seninle el ele, güzel gözlerinde görebilmek dünyayı
yaşamımızda, güzel güneşler doğmalı
kuyruklu yıldızların peşine düşmeliyiz seninle!
ne benim dipsiz kuyularım
ne senin öfkelerin
ne de insanlığın çelişkisi
hiçbir şey bize harika bir dünyada yaşadığımızı unutturamaz,
ölüm bile.
yorgun bedenlerimiz, tüm ayrıntılarıyla anlatır
doğan güneşleri,
kararan ayı
uyandığımızda hissederiz
yeni bir günün tadını

2007-03-31T00:15:00.000+03:00

Cive Pakistan!

Emirates havayollarının çok seçenekli, iyi vakit geçirmeniz için düşünülmüş rahat mı rahat koltuklarında, kumanda alışkanlığınızdan bir an olsun bile uzak kalmayın diye önünüze bir de ekran yerleştirmeyi ihmal etmemişler. Seç beğen al, müzük mi istersin film mi izlersin karar senin. Kalkışa hazır ol! Bunun bi de inişi var..

Dubai'de geçen uykulu saatlerden sonra Karachi havaalanında sabahın taze ve sıcak kokusunu aldık, çok belirgin ve baharatlı.

İsimlerimizle bizi karşılayan bir yerli. Yerli diyorum çünkü gerçekten de çok tipik bir Pakistanlıydı bizi içten sükünetiyle karşılayan şöfor. Belki de az sonra tanışacağımız Karachi trafiğinin sessizliğidir üzerindeki. 'Man allahım!O da ne?! (Sanırım bu ilk allah lakırdımızdı) Gümüş rengi kapı kolunu açıp arkadaki kadife lacivert koltuğuna oturduğum mercedes ve o özgün pakistan halk müziği derken biraz da klasik Nusret Fateh, ohhh! tadından yinmez bu şehir..Baharat kokuları da burnumun ucunda..

Herşey iyi hoş da bu 2-3 katlı binalar neden sıvasıyla duruyor.. şehir sanki yeni savaştan çıkmış gibi. Bütün binalar gri ve yıkık dökük. Anlamlandırmak pek de kolay değil, biz de beceremedik lakin yerleşik insanlarla sohbet edip de şehrin yapım çalışmalarının sürdüğünü anlayana kadar. Yollar, binalar, trafik ışıkları, arabalar, rikşolar, adamlar, kafalar..herşey yapım aşamasında! Bir iş var bir de Allah!

Bir de bizi bekleyen iki küdamcık! Ve şahane Pakistan yemekleri, küdamların elinden özel baharat oranları ile tadımımıza sunuluyor.

Evinde misafir olduğumuz Natasha'nın bu iki küdamı sabah akşam demeden bize nefis lezzetler sundular. Allah razı olsun vallahi! Pek iyilerdi maşallah..

Yemekten sonra şehri dolaşmaya çıktık, e tabi gezicek pek bir yer bilmiyoruz. Bankalar caddesinin trafik gürültüsünün içinde bulduk kendimizi, bu yürüyüş yönü ters oldu galiba?
İlk gün için bize eşlik etmekte ısrarlı sevgili şoförümüzü zorla inandırmıştık zaten yürüyerek de yolu bulabileceğimize! bir iki saat sonra buluşma noktasından hareket edip Ulusal müzenin özenle düzenlenmiş çiçek fakiri bahçesinde bulduk kendimizi. İçerideki vehametten etkilenmemek mümkün değil. Ulusal müzelerinde sergiledikleri bir kaç çağdaş seramik çanak çömlekten başka bir şey yok neredeyse!? nerede olacak ingiltere'de! Te allam! Nedir bu mal mülk sevdası! herşey yerinde güzel be kardejim.

Agos süpermarketi şehrin en eski ve kallavi marketi, neredeyse içkiyi tezgahta satacaklar! içeride bir de döviz bürosu var, marketin en arka kısmında kuytu bir köşede. Natasha'nın zaatı muhterem sevgilisi bu marketin sahibiymiş. Özel bir kurla dövizlerimizi almayı teklif edince biz de bu güzelim şehirde bize yardımcı olmaya çalışan yakınlarımızı kıramadık.

Eve döndüğümüzde küdamlar, iki koca köpek ve girişteki kuş kafesinden gelen seslerle herşey biraz daha anlam kazandı. Burada olmak güzel!

Erkenden yatıp ertesi sabah bizi almaya gelen ilk iş adamıyla halen yapılmakta olan yollara koyulduk..

2007-03-21T10:57:00.000+02:00

Avrupalı Olmak: Insa, Kutlama ve Dönüşüm becerisi: Görsel şenliğin sahnesinde Turkiye Cumhuriyeti’nin Modernlik anlayışı

Avrupa’da 20. yüzyılın başlarından beri süregelen ideoloji savaşları ve halkın bu ideolojiler uğruna denekler gibi kullanılması, üzerlerine büyük oyunlar oynanması, bugünkü ülkeler arası siyasi dengenin ve dengesizliğin bir prototipi olarak görülebilir.
1917’de gerçekleşen Bolşevik Devrimi’nin proleter bir devrime sebep olması beklenirken, tepeden inme uygulamalar hakim olmaya başlamıştı. Fransız devrim’inden türeyen Liberalizm ve Bolşevik Devrim’inden türeyen Komünizm doğduğu topraklarda hapis olmuştu. Bu iki rejime de meydan okurcasına Faşist Devrim, “materyalist rejimlerin” karşı devrimi olarak tanımlanmıştı. Faşist Devrim kitlelerin aklını hedef alan, toplumsal hiyerarşileri güçlendirir nitelikte tepeden inme bir rejimdi. Bir yandan Komünist Enternasyonel’in radikal politika değişikliği ile “sınıfa karşı sınıf” tutumu terk edilerek, faşizm karşıtı cephelerin kurulmasına yardımcı olundu. Bu radikal hareket Faşist Devrim’in ertelenmesine sebep oldu. Faşist yönetim, klasik diktatörlükten farklı olarak, kitleleri kendi rızası ile yönettiğini varsayan ve deklere eden bir rejimdi. İktidarını milletin iradesi ile meşrulştırmayı hedefleyen, dönemin toplumsal krizlerine, tam itaat kaşılığında, geçici ekonomik çözümler sunan bu ırkçı yaklaşim, kısa sürede etkisini gösterecekti...

Sovyet Rusya, Sömürgeci Fransa, Faşist Italya, Nazi Almanya ve Kemalist Türkiye’de inşa, kutlama ve kendini sergileme dönüşüm fikri ile daha da güçlenmiş ve önem kazanmıştı. Görsel tasarım ve sanatın siyasi ideolojilerin aracı haline dönüştürülmesi esas alınarak hedeflenen kitle dönüşümleri başarılı olacaktı. Kimi ülkeler bu dönüşümü ırkçı ve milliyetçi sloganlar ile Ari bir ırk yaratmak için, kimi ülkeler sömürgeciliği meşrulaştırmak ve güdülen sömürgeci politikaların, sömürülen halklara ne denli gerekli modernizasyonlar ve medenileşme sağladığını gözler önüne sermek için, kimi ülkeler de Cumhuriyet’in yeniliklerini ve haklarını tüm ulusa yaymak için yapılan yeniliklerin habercisi olarak bu tasarımları kullandı. Görkemli yapılardan, fotomontajlı posterlere, fotograflı sergilere (Fransa’daki sömürgeler sergisi iyi bir örnektir) tüm görsel sanat ve tasarım, egemen ideolojiyi meşrulaştırma ve kitleleri fikren ve zikren dönüştürme aracı olarak kullanıldı. İdeolojilerin, bireysel kimlik savaşı haline dönüşmesi, liderlerin kendilerini ideolojileri ile özdeşleştirip, birer kült haline gelme arzuları, kendilerini sergileme tarzlarına da yansıyordu. 1920’ler ve 30’larda Avrupa Devletleri’ne baktığımızda en çarpıcı ve ayırd edici özelliğin milliyetçiliğe dayalı faşist yaklaşımlar olduğunu görüyoruz. Alman tarihçilik anlayışının da bu egemen zihniyetten türediğini düşünmek yerinde olacaktır. Türkiye’deki Cumhuriyetin kendini Türklük üzerinden tanımlayarak kültürel farkları bastırma çabası, bir çok Kemalist reform’da kendini gösteriyordu. Nufüs sayımı için hazırlanan posterler sınıf farklılıklarının yerine değişik meslekleri birarada göstermeyi hedefleyecek kadar ileri gösüşlü iken, Laiklik adına başlatılan dini alışkanlıkların “ulusal” görevlere dönüştürülmesi, İslam’ın devlet kontrolü altında olduğu sürece toplumu bir arada tutan bir unsur olarak görülmesi Türkiye’nin homojenleştirilme sürecinin bir parçasıydı. Benzerliklerin ve aynılıkların üzerine kurulu devlet anlayışı Türkiye’deki Cumhuriyet rejimine de hakim olmuştu. Mussolini dönemindeki “korporatist” zihniyet beraberinde gelen faşizm ile benzer bir homojenleştirme politikasını temel almaktaydı. Farklılıkların ancak ortak çıkarlar ya da devlet çıkarları etrafında gözetilebileceği varsayımına dayanan bu zihniyet, öjenizm’in meşrulaştırılmasına kadar varacaktı. Tüm ulus-devletlerin temel hedefi olan sınırlar içinde homojenleşmek ve sınırlar dışındaki yapılarla da bir şekilde birleşmek olmuştur. Bu temel ilkeye dayalı bir çok politika, söylem, propoganda ve hatta endüstriyel tasarım görmek mümkündür. Ülke ekonomisine katkıda bulunmak amacıyla, Türk ulusunun üretebileceği malları Avrupa’ya sergilemek için yola çıkan Karadeniz Gemisi de bu yaklaşımın bir ürünü olabilir aslında. Avrupa’nın çeşitli limanlarında farklı heyecanlar ve dinamiklerle karşılaşan Karadeniz Gemisi çalışanları ve Türk halkı için bu tanıtım turu çok derin anlamlar taşımaktaydı. Türkiye’den uğurlanışı, adeta bir zafer edasındaydı. Hatta Finlandiya limanında gemiyi bekleyen ve Türkçe konuşan bir azınlık grup, insanların benzerlikler üzerinden kurmaya alışık olduğu ilişkilerin bir göstergesi gibiydi.

Siyasi ideolojilerin toplumlar üzerinde egemen olan milliyetçi ulus-devlet anlayışı bu benzerlikler alışkanlığına dayanmaktadır. Görsel tasarımın ve günümüzde medyanın halen bu amaçla kullanılmakta olması çok düşündürücüdür. Türkçe’de “miş” ekinin özel bir ek olması belki de bilişsel açıdan bu durumu farkına varabilecek alt yapıda olduğumuzun önemli bir göstergesi olabilir. İnsanlar gördüğüne inanır, bazıları görmediğine de inanır. Faşizm gibi rejimlerin hedef aldığı “aklımız”, tarihsel birikimi ve bilişsel yapısı ile gözün görmediğini de algılayabilecek derinliğe sahiptir. Modernitenin bir nevi yan ürünü olan ulus-devlet kavramından uzak kalıp, etnik kollektif bilincimizi de işin içine katarak düşünmek faydalı olabilir.

2007-01-29T14:21:00.000+02:00

Söylem

Söylem analizi sosyo-psikolojik bir metodoloji olarak yazılı tarihin, araştırılacağı dönem içerisindeki sosyo-politik ve ekonomik güçler çerçevesinde ele alınarak incelenmesini amaçlar. Toplumsal, politik, bireysel ya da medyatik, her türlü söylemi bu metodoloji ile incelemek mümkündür. Söylem analizi, dili ve söylemi oluşturan cümleleri dönemin güç dengeleri çerçevesinde kelime kelime inceleyerek, söylemin asıl dayandığı sosyo-politik ve psikolojik alt yapıları tespit etmeyi amaçlar. Bir nevi metinlerin ve/veya söylemlerin yapısal ve anlamsal analizini yapan söylem analizi, önyargı, etik, ırkçılık ve faşizm gibi temel toplumsan olguların söylemler üzerindeki etkisini ve bu gibi olguları içeren söylemlerin de toplumlar ve bireyler üzerindeki etkisini inceler.

Görüngü bilim ya da fenomenoloji olarak adlandırılan felsefik yaklaşım ile söylem analizi birbirlerini tamamlar niteliktedirler. Görüngü bilim, nesne-özne ilşkisinin incelenmesine dayanarak, olayların veya söylemlerin içinde bulunduğu toplumsal ya da bireysel koşullardan nasıl etkilendiğini ortaya koyar. Görüngü bilim dolaysız olarak verilmek isteneni betimlemeye çalışır. Tarafsız bir bakış açısı ile, olayların ve söylemlerin kendi özlerinden bahsedilebileceğini iddia eder. Bir başka deyişle, toplumsal sağduyuya dayalı, genel geçer olgulardan ve bu genel geçer olguların davranışa ve söyleme nasıl yansıdığından bahseder. Toplumu oluşturan normların, katı ve sabit bir yaklaşımla, tartışmasız kabul edilişinden bahseder ki bu yaklaşim, söylem analizinin incelemeri ile ortaya çıkan temel konulardan biridir. Shutz’a gore toplumda bu genel geçer sağduyu ile belirlenen alışkanlıklara ve kabullere eleştirel gözle bakabilen, toplumda “yabancı” olarak nitelendirilen kişilerdir. Köyünden gelen bir kişinin, şehir hayatında yerleşmiş ve sorgulanmadan kabul gören ilişki biçimlerini anlaması mümkün değildir ve eleştirel yaklaşması kuvvetle muhtemeldir. Bireylerin ya da toplumların kullanırken farkında olmadıkları, üzerinde düşünmedikleri, ve pratiklerinin mantığa ve davranışa işlemiş inançlar bütünü olarak tanımlanabilecek genel kanılar, kaçınılmaz olarak bir önyargılar bütününü de beraberinde getirmektedir. Fenomenoloji de tam olarak bu tutumdan bahseder. Toplumun birbirini destekleyen, sağduyuya dayalı davranışlarından bahseder. Bu bağlamda söylem analizi ile fenomenolojik yaklaşım birbirini tamamlar niteliktedir. Tüm bu inançlar sistemi, genel kanılar veya başka bir deyişle fikri sabit tutumlar cehalet ile bilgi arasında kalmanın bir sonucudur. Ötekilik duygusunu da beraberinde getiren bu arada kalmışlık, Faucault’ın felsefesinde ve söylemlerinde oldukça yer bulur. Gücün kötüye kullanımının da bu arada kalmışlıktan, ötekilik duygusundan kaynaklandığının altını çizmek yerinde olacaktır.

Etiğin üç temel problemi olarak bahsedilen, (Delius, 1990), (1) en yüksek iyi, (2) doğru eylem ve (3) istenç özgürlüğü, toplumsal bağlamda incelenecek olursa, karşımıza oldukça karmaşık ve içinden çıkılması zor bir durum çıkar. Toplumun sosyo-psikolojik incelemesini söylem analizi ve fenomenolojik felsefe ile yapmaya çalışırken kanımca dikkat edilmesi gereken en önemli husus herhalde doğru eylem ve istenç özgürlüğünün sınırlarının doğru çizilmesidir.

Söylemlerin sosyo-psikolojik analizini yapmayı hedefleyen yöntemlerin önyargıyı ve önyargının doğurduğu politik ve sosyal olguları ortaya çıkartabilmesinin, analiz yapabilmesinin en temel sebebi dil ve dilin kategorileridir. Dilin kategorilerinin yol açtığı klişeler ve bu klişelerin doğurduğu önyargılara çok dikkat edilmelidir. Düşünme ile dil arasında kurulabilecek çok ciddi benzerlikler vardır. Etik açısından doğru eylemi belirleyecek olan vicdan kavramı, toplum içerisinde çeşitli farklılıklar gösterir. Kimilerine gore vicdanın belirleyicisi salt akılken, kimilerine gore vicdan “tanrının içimizdeki sesidir”.

Dilin kategorilerinden ve yol açtığı klişelerden etkilenerek büyüyen, yetişen bireylerin, önyargının tetikleyicileri, faşizmin savunucuları ve/veya fanatik milliyetçiler haline dönüşmeleri çok kolaydır. Bu sebeptendir ki, gerek medyatik söylemler, gerek siyasetçilerin kitlelere seslenen politik söylemleri, gerekse de bireysel söylemler çok önemlidir. Dil sosyal çevre ile etkileşim sonucu gelişen ve bireyler farkında olmadan otomatik olarak kategorizasyonlarla gelişen bir yapıdır. Bir çocuğun dil gelişim sürecinde öğreneceği basma kalıplar, klişeler, o çocuğun etik duruşunu birincil derecede etkileyecektir. Tüm bu açılardan fenomenolojik inceleme ve söylem analizi çok önemli bir görev üstlenmiştir. Söylemlerin sebep olabileceği sosyo-psikolojik dinamikleri tespit edebilmesi açısından çok önemlidir. Bir gelişim süreci olan dil, bireyin içinde bulunduğu etnik yapıdan, sosyal çevreden, politik yapıdan fazlaca etkilenir. Bu bağlamda, dilin kolayca, hiç farkında olunmadan sebep olabileceği klişe söylemler, çok ciddi psikolojik ve sosyal olgulara sebep olur. Herşeyden once dil, öznesi ve nesnesinin belirtilmesi çabası ile “öteki” kavramını tetikleyici niteliktedir. Bu tetiklenme, “kolaycılık”la gelen bir klişe modasına dayanır. Bundan daha da önemlisi, bu kavramın doğurabileceği psikolojik toplumsal baskıdır. Ötekini aşağılama, küçük görme, kendinden uzak tutma çabası ve bölünmüşlük bunun sonuçlarındandır.
Gücün söyleme dayandırılması ve ardından davranışa dönüşmesi kaçınılmazdır. Dili düşünceden ayırmak mümkün olmadığı gibi, davranışı da dilden bağımsız görmek doğru değildir. Fanatik yaklaşımlar güç istencinin psikolojik bir yansımasıdır.

Belki de çoğumuzun bildiği şeylerden bahsettim çokça, ama asıl önemli olan sanırım hakim olan mutlak kötülük karşısında nasıl bir tutum alacağımız.
Bertrand Russel'ın çok güzel bir sözünü öğrendim bugün onu da paylaşayım;
"The whole problem with the world is that fools and fanatics are always so certain of themselves, but wiser people so full of doubts"

2007-01-24T11:19:00.000+02:00

Gri çöp kutularinin samimiyeti
Kapı girişindeki siyah kedi ve diğer köpekler

Bu günler hepimiz için tarih olacak bir gün! Bazilarimiz o zaman anlayacak bugün neler oldugunu. Bugünlerin önemini ne ulus olarak ne millet olarak ne azinlik ne de cogunluk! Birey olarak ancak anlayabiliriz olup biteni, bir dusunsek ki dünya bu ucuz politikalarla yönetiliyor.. Azinlik gibi gosterilenler çoğunlukta, çoğunluk gibi başımıza musallat olanlar azinlikta olmasın? Bakmak lazım…

Çözüm önerileri için bakınız

2007-01-12T14:18:00.000+02:00

Bir gun ve bir gece..bir ruya

Nefes almak siradan otomatik bir davranis olmaktan cikmisti. Artik kontrol edilmesi gerekiyordu. Ne kadar boyle surecekti bilmiyorum. Dunya'da nefes aldigimiz gibi nefes almak mumkun degildi bu ortamda. Hava, gorunmez yogun su taneciklerinden olusuyodu. Su altinda nefes alabilmek gibi bir deneyimdi. Cok kontrollu olmak gerekiyordu. Birimiz bir bardaktan (ne oldugunu hatirlamadigim) bir sivi iciyordu ki yanlislikla eski aliskanligina donup, Dunya'daki gibi nefes almisti. Oksurmeye basladi, bogulur gibiydi ki agzindan yuttugu sular cikti, oldukca fazlaydi ama bir nefeste alinabilecek kadar da azdi. Bulundugum bu gezegenin en belirgin ozelligi havasinin bu gorunmez yapisiydi. Orada yasayanlar vardi. Bunu biliyor olmaliydilar. Bu farkli nefes alma teknigi, insanlara degisik bir ruh halini de beraberinde getirmis gibiydi. Az konusup cok gulumsuyorlardi. Hareket alanlari daha genis ve esnekti. Yesil ovalar vardi kenarinda ucurumlar olan. Bu ucurumlar bildigimiz gibi korkutucu degildi, sanirim dusme korkusu olmadigindandi. Insanlar bu bosluklara kendini birakip, ucarcasina ve sakince egleniyorlardi. Ben gezegenin kenarina yururken gordum onlari. Hava su'dan olustugundan dusmek mumkun degildi.Mir'le guzel bir manzara vardi buldugumuz. Ince bir patika, ancak iki kisi yanyana rahatca yururdu. Sag tarafi gezegenin kendisi, sol tarafi ise evren'in kendisi..oturup ayaklarini sallandirarak diger gezegenlere bakmak ve yan tarafta gunes'in henuz batmakta oldugu dogu kiyisinda insanlarin havadaki bedenlerini gormek mumkundu. Bir ogleden sonraydi, insanlar bu bolgeye havanin yogunlugunu hissetmeye gelirlermis gibi, ayni havada adimlar atmak cok hoslarina gidermis gibi..biz de o havaya sallandirdigimiz ayaklarimizla, evren'e bakarken, alacakaranlik oldu. Renkler cok yumusak ve huzur vericiydi...

2007-01-08T14:05:00.000+02:00

sevgi

sadece gunun giden bulutlarını seyrederken bile olabilecek birseyden bahsediyorum
icine bakarsın bulutların, sararan, kızaran ve tekrar bulut olan ısıklara
oturdugun yerden hic birsey uzak degil diye hissettigin anlar olur,
az olan bu anlar, cok olan anlardan daha az tanıdık degildir.

kutsallıgından bahsedebilecegim tek sey sevgidir
insanları neden sever(iz)siniz?
nasıl seversiniz?
peki ya esyalarimiz?
iste yanlızlıgın gercek oldugu ender(in) anlardan biridir bu, en dürüst olmamız gereken an en yanlız kaldıgımız andır,gerisi bize kalmış

kendimizi konumlandırarak baktıgımız bir dunyada, neyi ne kadar ve nasıl gördüğümüz supheli..

2006-11-27T01:00:00.000+02:00

Motiv-motive-motivasyon-yon-elim

Saka gibi geliyor bazi kurgular, gulunmeyecek gibi degil! Gulumsemek ictense, sorun yoktur. Dogru`nun kendisi icin, palavra, yalandan daha buyuk bir tehdit aslinda!..Ictenlik `palavradir` diyordu Harry Frankfurt.
Dusunceler

Kimlikler mi kurgular mi
Kurgulayan kimlikler mi

Ikilem yaratmaya gerek yok aslinda
Kimlikler de bir kurgu en nihayatinde
Biraz belirlenmis biraz gelisime acik
Azicik ondan birazcik bundan

Hepimizin sinirlari var
Olmali da
Ama deneyimin kendisi
Ya yasarsin ya da yasamaz
Karar verdigimiz seyler deneyimlerin kendisi olmali
Agirligi olan ipuclarinda, kisiler degil
deneyimlerin kendisidir asil olan

Yazamiyorum
Kafamda bi suru sey ucusuyor
Soylemek istedigim hic bi sey yok sanirim
Susuyorum

Insanlarin ne zannettigini bilmek bile istemiyoum
Hayat zor
Ama hic bir seye mecbur degiliz
Hepimiz secimlerimizi yasiyoruz, neyi yasamayi seciyoruz ? bir ekmek almaya gitmisken, yolda rastladigin bir yavru kedi mi? kayseriye giden bir otobus bileti mi? saatler onceden hazirlanmis bir yemek sofrasi mi? seni neyin bekledigini bilmen pek mumkun degil! Acele etmenin anlami yok! Itaatsizlik bir samuray icin en buyuk suc olabilir ama kendi cezasini kendi vermeyi bilecektir.
Eriksson`in erdemli yaslisi gibi oylece sinirlarini bilerek oturup, deneyimin kendisi icin hazir olabilecek miyim? Soylemesi kolay..Bunun icin tek yapmam gereken zamani deneyimlerin ortasinda basi bos, yanliz birakabilmek..
Descartes is sitting in a bar, having a drink. The bar tender asks him if he would like another. "I think not," he says, and vanishes.

2006-11-06T16:52:00.000+02:00

Tuzun Tadi

Toplandilar bir yana
Hatiralar dort duvar
Calarsa kapim
Toparlanirim

Onulmazin omuzuna
Kacinilmazin sonuna
Gozyaslarim bosuna

Bir resime bakarim
Gozlerimle tadarim
Gozyaslarim olmasa
Tuzlar kadar susarim

Ictim guzel tadini
Gordum gazel adini
Unutursam de gene
Bana guzel adini

2006-10-21T14:06:00.000+03:00

penceremde gunes oyala beni o yana bu yana, yana yana

Mevsimlerden en guzeli midir nedir?
Odam cok daginik, birazdan, bir kahve molasindan sonra daha da dagiticam odayi :)

2006-10-04T20:29:00.000+03:00

Dünyayı süslediler, bir şey kalmadan.
Bu süslere inanma, akıl olmadan.
Giden de çok dünyadan, gelen de ama;
Sen payını al ondan, seni almadan!

Omer Hayyam

2006-09-21T13:45:00.000+03:00

Ne giydiğini yaz bana! Sıcak tutuyor mu?
Uyuduğun yeri yaz bana! Yumuşak mı?
Nasıl göründüğünü yaz bana! Yüzün aynı mı?
Neyi özlediğini yaz bana! Kolumu mu?

Nasıl olduğunu yaz bana! Rahat mı?
Sana neler yaptıklarını yaz bana! Cesaretin yetti mi?
Ne yaptığını yaz bana! iyi şeyler mi?
Neler düşündüğünü yaz bana! Beni mi?

Sorulardır sana bütün verebildiğim
Ve gelen yanıtları kabullenmeliyim
Yorgunsan, uzatamam sana elimi.
Ya da açsan seni besleyemem
Sanki bu dünyada hiç yokmuşum
Unutmuşum gibi seni.

Bertolt Brecht

Brecht Bey`e bir mektup

Son Defa

Giysilerim mevsimi anlatır
Uyuduğum yer seni hatırlatır çoğu zaman
Nasıl göründüğümü çoğu kişi benden daha iyi bilir
İçten bir sohbet ve evet, koluna girip yürümek kaygısızca

Gerçek o ya, çoğu insandan daha rahatım şu dünyada
Düşüncesi rahatımı bozuyor çoğu zaman
Herkes birbirine bir çok şey yapıyor, bana ne yapıldığından ziyade
Benim kime ne yaptığım düşündürüyor beni
Çok cesur değilim bu açıdan

Gerekli şeyler var hayatımda
Teker teker hergün yaptığım
İyi şeyler evet
Bir çok şeyin içinde en çok seni düşünüyorum bu günlerde

Tüm gücün sormaya yetiyorsa
Cevaplari kabullenmek erdemdir, bilirsin

Yorgunum evet, uzanamayan ellerden
Yapamayacaklarını görüyorum
Sen de yorgunsundur elbet

Eski dost sohbetlerimizi özlüyorum
Sanki bu dünyada yokmuşuz
Unutmuşuz gibi birbirimizi

Amanda Brecht

2006-09-16T15:17:00.000+03:00

Renkler

...aklına mavi kireç taşının üzerine kaydolmuş tarih öncesi felaket geldi - aniden sular çekilince amonitler ortadan kalmıştı, doksan milyon yıl öncesinden bir mikro kıyamet. Kara bir şimşeğin ışığı altında, bütün hayatın paralel olduğu birden içine doğdu: Evrim, mükemmelliğe doğru yükselen dikey bir şey değildi, yataydı. Zaman bir aptallıktan ibaretti; varoluşun tarihi yoktu, hep şimdiydi, hep aynı şeytani makineye ya da mekana kısılıp kalmaktı. Gerçekliği kapatmak için insanoğlunun diktiği bütün o rengarenk perdeler...
J.Fowles

2006-09-16T14:31:00.000+03:00

Kitabe-i Seng-i Mezar

Hiçbir şeyden çekmedi dünyada
Nasırdan çektiği kadar
Hatta çirkin yaratıldığından bile
O kadar müteessir değildi;
Kundurası vurmadığı zamanlarda
Anmazdı ama Allahın adını,
Günahkar da sayılmazdı.
Yazık oldu Süleyman Efendi'ye
...
"Ölüm Allah’ın emri,
Ayrılık olmasaydı."

Orhan Veli Kanık

Spinoza'dan..

2006-08-02T20:39:00.001+03:00

Surely human affairs would be far happier if the power in men to be silent were the same as that to speak. But experience more than sufficiently teaches that men govern nothing with more difficulty than their tongues.

Ethics, Part III, Prop.2 * Spinoza

2006-06-19T12:50:00.000+03:00

C.Llyod Morgan

In the foregoing lecture the notion of a pyramid with ascending levels was put forward. Near its base is a swarm of atoms with relational structure and the quality we may call atomicity. Above this level, atoms combine to form new units, the distinguishing quality of which is molecularity; higher up, on one line of advance, are, let us say, crystals wherein atoms and molecules are grouped in new relations of which the expression is crystalline form; on another line of advance are organisms with a different kind of natural relations which give the quality of vitality; yet higher, a new kind of natural relatedness supervenes and to its expression the word ‘mentality’ may be applied

to be continued ..

Bilinç Evrildi

2006-06-16T02:54:00.001+03:00

bilinç evrildi adlı kısa yazıyla başbaşa bırakıyorum sizi
kendimi yanlızlıkların ortasına
sizi baş köşeye alıyorum
arada bi boşluk var
o boşluğa yeterince uzun bakarsanız boşluk da size bakar
bi süre sonra zaten kendini yakar
gözlemledikçe gözlenir

korkutmasın sizi kavramların boşluğu demek geliyor içimden
ama ben de korkuyorum
bilincimizin önemini anlamak ya da belki hiç anlamamak

bedenimiz var
kaslarımız, damarlarımız, hücrelerimiz var kutu kutu
bilgimiz var paket paket
yükümüz var
biz bazen heyecanlı bazen yorgun

2006-04-01T16:03:00.000+03:00

İstemli/iradeli hareketler ve Hazırlık Potansiyeli
(Volitional Acts and Readiness Potential)

Benjamin Libet'in 1985'de yaptığı deneye göre, özgür irade büyük bir yanılsamadır. Bir çoğumuza göre bu sonuç pek şaşırtıcı olmasa da, deneyin detaylarını incelemek, işleyen sistemi daha yakından anlamak için oldukça faydalı.
Kısaca, Libet üç fenomenin zamanlamalarını karşılaştırıyor;

1/ İstemli hareketin fiziksel oluşum anı (EMG cihazı ile ölçülüyor)

2/ Hareketi gerçekleştirmek için kişinin karar verdiği an (Ekrana yansıtılan saat şeklinde bir yuvarlağın içinde saat yönünde dönen ve her turu 2,56 saniyede tamamlayan bir ışığın göz takibi ile, karar anının sözsel olarak bildirilmesi ile ölçülüyor; bu ölçümün geçerliliği pek çok denemede kanıtlandıktan sonra, bu deney için de kullanılmıştır)

3/ Hareketin gerçekleşmesinden önce, kişinin beyninde oluşan "Hazırlık Potansiyeli" (HP) denilen elektrik akımının başlama anı. ( EEG cihazı ile ölçülüyor)

Kısaca zamanlamalar şu şekilde kayıt edilmiştir;
HP(-550 msan.) ---} Karar Anı (-200 msan.) --} Gerçekleşen Hareket (0 msan.)

Sonuçlardan da görüldüğü gibi, beyinde başlayan hazırlık potansiyeli, karar anından önce gelmektedir. Bu da şunu göstermektedir ki, beynimizde başlayan ve bedenimizi harekete geçirmek üzere gönderilen itici kuvvetlere özgür irademiz ile karar veremiyoruz, fakat hareketi başlatmak ya da durdurmak hala bizim insiyatifimizde; karar anı ile gerçekleşecek olan hareket anı arasındaki 200 msan.'lik sürede hareketi yapmamaya karar verebiliriz.

Deneyin daha ayrıntılı yorumlarını okumak, prosedürüne ve yorumlarına gelen eleştirileri incelemek için bakın;
David M.Rosenthal makale
wikipedia
consciousentities

2006-02-02T02:05:00.000+02:00

Ben de istiyorum bir 'arı' kadar olabilmeyi!

"Circadian timing" diye bir kavram var; işte 24 saatlik bir sürecin içselleştirilmesi durumu. Arılar bu konuda inanılmaz derecede başarılılar! Renner adında, başka işi gücü olmayan, imrenilesi insan bir grup arıyı her gün saat 3:00 de kovanlarından çıkıp, bir kaba koyduğu baldan yemeleri için Paris'te eğitmiş. E bravo! Sonra efeniim almış bu arıları Newyork'a götürmüş. Kebap valla beni de balla eğitseler keşke :) Arılar öyle bir içsel zamanlamaya sahipler ki aradaki saat fakını da hesaba katarak bi güzel saat 10:00 da (Paris saatiyle 3:00) çıkıp ballarını yemeğe devam etmişler :))) süperlermiş

2006-02-02T01:10:00.000+02:00

"Turn the Other Cheek" Enthusiasm

Dostoyevski'nin "Yer altından notlar" kitabını okudum geçenlerde, ee size ne tabi bundan!
Yok o değil de, Narsizm'in her insan için değişik şekillerde hayat bulabileceğini çok net bir şekilde karakterize etmiş kitap, bunun dışında pek ilgi çekici birşey bulamadım kitapta, bulan varsa bana da söyleyin :) Bu arada Orhan Veli'nin çok hoşuma giden bir şiirinden kısa bir bölümle özdeşleştirmek istedim kahramanımız "Yeraltı" adamını, hoşkalın, kimseye yukardan bakmayın :) ahaha bu arada "Bana bir tokat atana öbür yanağımı da dönerim" çılgınlığı da işin cabası!

* * *
Sinsice etkilenmişim bu kitaptan galiba, kendimi bikaç kere düşünürken buldum; bu paradoksal çelişkiler, entellektüelliğin yorumlanışı, kendini var etme arzusu, ama yeteri kadar itkiyi bulamama "nasıl olsa beni anlayacak bir anlayış yok etrafımda! beni şu cahillerden hangisi anlayabilir ki zaten! kaygısı" Ama işte yerlatı adamının yaşadığı bu çelişkilere, onun yaratıcısı olan yazarımız birşekilde cevap verir gibi; yazdığı kitapla! Yani bu karakteri hapsolduğu içsel döngülerinden kurtarırcasına yayınlamıştır kitabı! paylaşmıştır biz cahil okurları ile! ya da belki bizi yüceltircesine, her okuyan şimdi kendini küçük bir "yeraltı adamı" olarak mı görecektir?
Soru bence bununla da bitmiyor! Her entellektüel etrafını böyle mi algılayacak? ya da böyle mi entellektüel olunur? ya da entellektüel olmanın vazgeçilmez acınası durumu mudur bu? belki de böyle olduğuna inanmak; entellektüellerin kendilerine acıma, bir diğerini aşağılama mekanizması mıdır? savunma mekanizması da zaten acınacak durumda olması mıdır? anlamıyorum ki! kimse entellektüel doğmuyor? ya da doğuyor? "takma akıl, cepten düşer", "kontrol edilmeyen güç, güç değildir".. ne biliim bi sürü deyiş geliyo aklıma! Yazık ya! gerçekten yazık! acınacak bir durum varsa bence o da entellektüellerin yanlızlığı değil; bu yanlızlığı bile soyutlanmış olarak yaşama çabalarında. Bence herkes yanlız! yanlızlık kimseye mahsus değil, bunu bari beraber yaşayalım!! Umuyorum...

Kitabe-i Seng-i Mezar

Hiçbir şeyden çekmedi dünyada
nasırdan çektiği kadar
Hatta çirkin yaratıldığından bile
o kadar müteessir değildi;
Kundurası vurmadığı zamanlarda
anmazdı Allah'ın adını,
günahkar da sayılmazdı.
Yazık oldu Süleyman Efendi'ye
...
"Ölüm Allah'ın emri,
ayrılık olmasaydı."

(Orhan Veli Kanık)

* * *
15.02.2006

Güzel olan, değişik yorumları duyabilmek, farklı bakış açılarını anlamanın kıyısında dolaşmak. Yoksa çok sıkıcı olurdu herşey. Aynı sesleri duyanlar, aynı yüzleri görenler, aynılıkların aynasında zor zamanlar .. kendini kitaplarda bulmak, kıyısında dolaşmak satırların, var olmanın ve var olabilmenin bir kanıtı olsa gerek. Hepimiz yaşamlarımızın ışığında aydınlanmaya devam ediyoruz, hoş olan da bu zaten. İşte "yeraltı adamı"nın yaratıcısı değil aslında kurtarıcısı Dostoyevski, yeraltı adamlarının kendilerini bulmalarına vesile oluyor. "yalnız" olmadığımız hissi, duyumu, bilgisi hep iyi gelecek bizlere, öte yandan aynı sesleri duyup, aynı yüzleri görmenin aynasında yalnızlaşırken

Bugün eve yürürken çok şey akıp geçti aklımdan, geriye kalanları tutmak için yazıcam şimdi, kayan yıldız gibi işte, hep o sönmekte olan kuyruğu yakalar gözlerimiz ve onu hatırlarız, çekiciliğinden midir nedir? nefesimi tutmuş gibi hissederim, karanlıkta solarken kuyruğu.
Yaşamın motivasyonları da böyle gelir bana çoğu zaman, onları solarak kayan yıldızlar olarak yaşamak, hep bi itkidir benim için. Onlar mı? çok basit! hayaller, yaşamın kendisi bir mucizeyken, daha fazlasını beklemek yanlış gelir bana çoğu zaman, bazı bazı geliyolar bana da, ama bilmem depresyonun o ağır tadını, kokusunu; uykunun tek amaç oluşunu, ki en sevdiğim şey sabah uykusudur, ama kalkar kalkmaz gün beni, ben de onu karşılar; ben kayar, o solar .. gece sondur aslında, her gün için bir son; en zoru da bırakmaktır günü, senin de solmanı bekler bitmek için. Yeni güne hazırsındır, o da sana. Günlerin, hayallerin, yaşamın kendisinin solan bir ışık oluşu, daha anlamsız kılmaz hiç bi şeyi. Zaten anlamı da yoktur kendisinin, kendi ışığın kadar aydınlatırsın onu ve çevreni. "Hayat bana ne vermişti ki ?! şimdi geri aldığı hissini yaşıyorum" diyebilen ışığı güzel insanlar :) ( o kendini bilir o) solan ışığın günlüğünü tutmaya devam bakan gözler, duyan kulaklar :)

2006-01-13T02:17:00.000+02:00

Önce özgür mü yoksa irade mi? İrade, özgür mü?

Zaman kabul edildiğinde, karşılıklı oturmak gerekecekti
Gereklilik, bununla bitmeyecek, eşleşmeleri de gerekecekti
Üzümün sapı, armudun çöpü derken
Rasgele oluşumlar belirecekti

İnsan buna evrim diyecek
Rasgele evrim
Anlamlar üretecek
Değerler belirlenecek
Emek ölçülecekti

Miadı dolanlar gidecek
İzler kalacaktı

İnsansa zamansız
Rastlantılar anlamsız
Anlamlar yetersiz
Değerler tükenmiş
Eylemler kifayetsiz gelecekti

Öncesiyle sonrası, var mı bunun ortası?
Zamansız olmanın?
Günler kadar geçici
Ünlem kadar seçici
Rasgele yaşamanın?

Mişli geçmiş olanın
Üstünde yaşamanın?

Belirlenmiş izlerim
Ufkum kadar gizlerim
Kifayetsiz sözlerim
Emeksiz düşlerim
Tükendiğiniz gün gelin

2006-01-09T03:02:00.000+02:00

Özgür İrade

Özgür irade beynimizin aşamalı işlevlerinin önemli bir parçası. Özgür irade’yi daha net anlamak için “özgür” ve “irade” kavramlarını ayrı ayrı incelemek ve bu kavramların beyindeki işlevsel karşılıklarını bir bilene danışmak yada kaynağından incelemek, yada amaaan boşver bilinçsizce yaşamak, zıplaya zıplaya dans etmek!! yada turta olabilmek için hayaller kurmak :)

“özgür” yani “bağımsız”; Bildiğimiz kadarıyla beynimizde bedenimizden bağımsız olan hiçbir şey yok, yani başka bir deyişle, beynimizdeki tüm işlevsel aşamalar bedensel aktivasyonlara ya da gerekli aktivasyonların yokluğuna bağlı. Bu durumda “özgür” kavramını “isteğe bağlı” olarak yorumlamak pek de makul. Burada söz ettiğim “istek” , “duygular” ve "duyular" ile birbirinden ayrılamaz derecede iç içedir.

Bir diğer incelenmesi gereken kavram ise ''irade'', yani “yönetim”; duygularımızı yönetebildiğimiz ölçüde “özgür irademizi” kullanabildiğimizi söylemek hiç de yanlış olmayacaktır. Nörolojik vakaların literatürdeki bulgularına baktığımızda, “akinestic mutism”, “alien hand syndrome” gibi vakalara rastlıyoruz. V.S Ramachandran'ın "Phantoms in the brain" adlı mükemmel kitabından sendromun daha detaylı bilgilerine ulaşabilirsiniz.

Akinestic Mutism sendromunda hasta kişi, etrafında tüm olup bitenin farkında olmasına rağmen, tamamen isteksizce ve herhangi bir şey yapabilme kabiliyetinden yoksun olarak öylece yatmaktadır. Eğer gerçeten "özgür iradenin yokluğu" diye bir şey varsa, bu durum tam anlamayla o dur. (V.S Ramachandran, Phantoms in the brain, 249)

Bu sendrom, Anterior cingulate gyrus ile Aygdala bağlantısı hasarı sonucu oluşan bir sendromdur; Anterior cingulate cortex; dikkat, kendini farkında olma ve duyuların öznel gerçekliğe dönüştürülmesinde aktif olan bir bölge - hatta kendisi hipnoz durumunda da aktive olmakta-. Amygdala duygusal uyaranların işlendiği ve depolandığı bölgedir, duygusal uyaranlar buradan cerebral cortex'e daha geniş işlevler için yönlendirilirler.

Amygdala diğer beyin bölgelerini iki yolla aktive eder ; birinci besleme direk duygusal uyaranlardan amygdala'ya gider, muhtemelen bu direk uyaranlar duyma ve/veya görme kabuklarından, hippocampus yani belleğin uzun süreli hafıza edinme ve anlamsal hafıza deposu olarak işlev gören bu bölgesi ile bağlantısı sonucu bilinçsizce-aslında pre-conscious yada fringe conscious demek daha doğru olur sanırım-amygdalaya gönderilir,uyaranların duygusal içerikli olup olmadığına amygdala karar verir ve oradan bilinçle bağlantı kurulmak üzere prefrontal cortex'e gönderilir.
İkinci besleme ise beden yolu ile; fiziksel uyaranların etkisi ile uyaranın cinsine bağlı olarak derideki alıcıların beyindeki karşılıkları uyarılır. Fiziksel deneyimin duygusal içeriğini tek başına ayırd etmek çok zordur. Fakat duygusal içerikli fiziksel uyarılmalarda hypothalamus'u (özerk sinir sisteminin beyindeki kontrol merkezi)harekete geçiren de amygdaladır.Hypothalamus'un salgıladığı hormonal mesajlar diğer hormon bezlerini etkileyerek bedende kalp atışı artışı, avuş içi terlemesi vs gibi değişimlere yol açar. Bu değişimler de bilgi olarak somatosensory cortex'e gönderilir ve buradan da bilginin prefrontal cortex'e ulaşması sonucu durumun duygusal yorumu bilinçli olarak yapılır.

2006-01-06T03:56:00.000+02:00

Singular and Plural

When ingenious people lay their own heads together with their talent,
they become together.
however, their fundamental attribute is actually such personal.
How I consider Me, is totally subjective interpersonal.
Essentially, not visible.
What ever resemble,
that makes emotions sensible.

Would it be too much to say that there are two kinds in total,
when we deduct the total?

One kind of the total;
choosing to live emotional.
In which this living is entailed with bearable.
What’s it? Connecting them altogether_?

It is merely the thought which can be bearable,
cause emotion can't resemble with any thinkable,
thus can only be memorable.
Living it once more,
hence, is hidden in the choice of the bearable.

Assume two names for the total;
"Singular" and "Plural"

2005-11-02T17:25:00.000+02:00

insanı kendi kendine acımaya götüren şey, yaşamın bize çok acımasız davrandığı inancıdır..bu yüzden ikiyüzlülük ve duygusallık bir arada yer alır.

2005-08-29T19:36:00.000+03:00

Istanbul batan gün-eş (sunset-istanbul)

2005-08-17T15:48:00.000+03:00

Is God All in Your Head? by Craig Hamilton
(Ya Tanrı Sadece Kafamızın İçindeyse?)

Zihin/Beden ilişkisine değişik bakış açıları ile yaklaşan "şuur"un temellerine çok akıcı bir dille güzel bir yolculuk yapan bilgilendirici bir makale.

Biraz da işime geldiği için yapacağım alıntı bence makalenin genel havasını da yansıtıyor :

Şimdi eğer söylemiş olduklarıma dikkatlice bakarsanız, bunların spiritüel liderlerin insanlığın son yüzyıllardaki vaziyeti ile ilgili söylediği şeylerin 21. yüzyıl versiyonu gibi olduğunu fark etmeye başlarsınız. Buda'nın zihnin şartlanmış doğasına ilişkin öğretilerinden, Gurdjieff'in "insan bir makinedir" iddiasına kadar, bizim şartlı ve mekanik doğamızı fark edip bunun üzerine çıkmaya ve bir özgürlük sahası keşfetmeye ilişkin söylemler mistik öğretilerde boy göstermiştir. Ve yine geleneklere göre, bunu başarmanın ilk yolu, makinemsi doğamızın farkına varmaktan geçmektedir. Hatta ironik olarak, bilim insanlığın spiritüel arayışlarını hiç kimsenin tahmin edemeyeceği bir biçimde desteklemeye başlayabilir.

2005-07-29T11:05:00.000+03:00

Fiziğin Tao'su
Günümüzde evren, birbirinden ayrı parçaları muntazam bir düzen içinde işleyen 'mekanik bir saat" gibi düşünülmüyor.. Maddeci, determinist ve Kartezyen (ayrıştırmacı) bilim anlayışının artık iflas ettiği kabul ediliyor... Evrenin tekliği, birliği ve temel bütünselliği olarak dile gelen bu yeni gerçeklik anlayışını açıkladığı kitabında Fritjof Capra, çağlar öncesinin felsefi birikimleri ile modern bilimin buluşmasını gerçekleştiriyor...
Modern Fizik ile Uzakdoğu Mistisizmi arasındaki benzerliklerin incelendiği bu kitabın bir bölümünden aktarımda bulunmak istiyorum.

Dinamik Evren

Kuantum kuramına göre parçacıklar, aynı anda birer dalga gibidirler. Örneğin, atom-altı bir parçacık, küçük bir uzay bölgesine sıkıştırıldığında buna çevresinde dönerek cevap verecektir. Sıkıştırılma (ya da hapsolma) bölgesi ne kadar küçükse, parçacık bu bölgesinin içinde o kadar fazla zıplamaktadır. Bu davranış tipik bir Kuantum etkisi örneğidir. Böyle durumlarda atom-altı dünyada rastladığımız olayların makroskopik alanda benzerlerinin bulunamayacağı açıktır. Bunun nasıl olduğunu anlayabilmek için, Kuantum kuramında bütün parçacıkların dalga paketleri yardımı ile gösterildiğini hatırlamak gerekir. Böyle bir dalga paketinin uzunluğu, incelenen parçacağın konumu ile ilgili bir belirsizliği yansıtmaktadır. Parçacağın tam ve kesin olarak nerede bulunduğunu söylemek mümkün değildir. Eğer parçacığın konumunu daha iyi belirlemek istiyorsak, yani onu daha küçük bir bölgeye sıkıştırırsak, parçacığın dalga paketini daha dar bir bölge içine almak gerekir. Ancak böyle yapmakla, dalga paketinin dalga boyunu ve buna bağlı olarak da parçacığın hızını etkilemiş oluruz. Yani sonuç olarak, parçacık kendi çevresinde dönmeye başlayacak ve biz onu ne kadar fazla sıkıştırmaya çalışırsak, o da o kadar hızlı dönmeye başlayacaktır.
Parçacıkların, sıkıştırılmaya hareketle cevap verme eğilimleri, atom-altı dünyanın karakteristik bir niteliği olan temel bir "durgunsuzluk" özelliğini taşımaktadır. Dünyamızdaki maddesel parçacıkların büyük bir bölümü, moleküler, atomik ya da çekirdeksel (nükleer) yapılara bağlanmışlardır ve bu nedenle de durgun değildirler. Kuantum kuramına göre madde hiç bir zaman durağan değil, tam aksine, sürekli bir hareket durumundadır. Çevremizde bulunan nesneler, makroskopik açıdan edilgen ve cansız gibi görünseler bile, bir "ölü" taşı ya da demiri büyülttüğümüzde, aslında tam bir hareketlilik curcunasına sahip olduklarını fark ederiz. Bunlara ne kadar yakından bakarsak, canlılıkları da o kadar artacaktır. Çevremizdeki tüm maddesel nesneler, birbirleriyle farklı biçimlerde bağlar kuran ve böylece moleküler yapıların olağanüstü çeşitliliğini meydana getiren, değişmez ve hareketsiz olmayan, ancak ısıya bağlı olarak salınan ve titreşen, çevresindeki ısısal titreşimlere ayak uyduran atomlardan oluimaktadırlar.
Yani modern fizik, maddeyi hiç de edilgen ve cansız olarak değil, tam aksine, sürekli dans ve titreşim hareketine sahip olarak görmektedir. Bu dans ve hareketin ritmik kalıpları ise, maddenin moleküler, atomik ve nükleer yapılarınca belirlenmektedir.

İşte bu, Doğu mistikçilerinin dünyayı algılama biçimlerinin aynısıdır. Onlar evrenin ancak dinamik biçimde kavranabileceğini vurgulamışlar ve evreni hareket eden, titreşen ve dans eden bir bütünlük olarak görmeye çalışmışlardır. Onlara göre doğa, durağan değil, dinamik bir dengeye sahiptir. Taoist bir yazıda belirtildiği gibi :

"Sessizlikteki sessizlik gerçek sessizlik değildir. Ancak hareketteki sessizlik ortaya çıkarsa, gök ve yeri saran ruhani ritim algılanabilir."

Bu konuda D.T. Suzuki, Mahayana Buddhizmi'nin Kegan okulu hakkında şunları yazmaktadır:

"Kegan'daki en büyük arzu, evreni dinamik bir biçimde yakalayabilmektir. Evrenin karekteri ise sürekli olarak hareketli kalmak ve her zaman hareket halinde olmaktır. Bu da, hayatta kalmakla aynı anlama gelir."

Eski Yunanistan'da Heraklitus "her şey akıp gider" diyerek dünyayı sürekli olarak yanan bir ateşe benzetirken, Meksika'da yaşamış olan Yaqui mistikçisi Don Juan, "fani bir dünya"dan söz etmekte ve "bilge olmak için, ışık ve su olmak gerekir" demektedir.

Hint felsefesinde ise, Hindu'ların ve Buddhist'lerin kullandıkları ana kavramların tümünde dinamik bir ortaklık görülmektedir. Örneğin Sanskritçe'de Brahman kelimesi, "brih" (yani, büyümek) kökünden türetilmiş ve böylece dinamik ve canlı bir gerçekliğin düşünsel temelini oluşturmuştur. S.Radhakrişnan bu konuda şunları yazmaktadır: " Brahman kelimesi büyüme anlamına gelir; yani hayat, hareket ve gelişmenin hatırlatıcısı gibidir."
Upanişad'lar ise Brahman konusunda, "biçimsiz, ölümsüz ve hareketli olan" demekte ve böylece Brahman'ı bütün biçimleri aşabilen bir hareketlilikle bağdaştırmaktadırlar.

Rig Veda ise, evrenin dinamik doğasını anlatabilmek için daha değişik bir terim kullanmaktadır: Bu "rita" terimidir. Bu kelime "ri" (yani, hereket etmek) kökünden gelmektedir. Evrensel düzen, Veda bilginlerince statik bir Tanrı'sal yasa olarak değil, evrenin kendisinde bulunan dinamik bir ilke olarak görülmektedir. Bu görüş, Çin'deki Tao (yani, yol) anlayışından pek de farklı değildir. Veda bilginlerine benzer biçimde Çin bilginleri, dünyayı bir akış ve değişim bütünü olarak görmekte ve böylece de kozmik düzen fikrine dinamik bir temel kazandırmaktaydılar. Her iki görüş de, yani hem Rita ve hem de Tao, daha sonraları kozmik düzeylerden insansal düzeylere indirilmişler ve ahlaki bir çerçevede yorumlanmışlardır. Böylece Rita, tüm Tanrı'ların uyması gereken evrensel bir yasa olarak ve Tao'da, gerçek ve doğru hayat tarzı şeklinde, değerlendirilmeye başlanmıştır.

Hinduizm ise, evrenin dinamik doğasını mitolojik bir dil kullanarak açıklamaya çalışmıştır. Buna göre Krişna, Gita'da şunları söylemektedir: "Ben hareket halinde olmasam, bu dünya yok olup giderdi." Bu anlamda Şiva, yani Kozmik Dansçı, dinamik evrenin belki de en iyi biçimde kişileştirilmiş olan bir Tanrı'sıdır. Şiva icra ettiği dans ile, dünyadaki sonsuz fenomenleri besler ve ritmiyle, bu fenomenlerin süregelen dansa katılmalarını sağlayarak onları birleştirip, bütünleştirir.

Modern fizik de evreni bir ilişkiler ağı olarak algılamaya başlamıştır. Doğu mistizminde olduğu gibi, bu kozmik ağın, içsel olarak dinamik bir niteliğe sahip olduğu da kavranabilmiştir. Kuantum kuramında, maddenin dinamik yönü, atom-altı parçacıkların dalgasal doğalarının bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Bu konu, İzafiyet kuramında daha da önemli bir rol oynamaktadır. Çünkü burada, uzay ve zamanın birleştirilmesinden ötürü, maddenin varlığının, maddenin yaptığı hareketten ayrılamayacağı gösterilmiştir. Bundan dolayı, atom-altı parçacıklarının özellikleri ancak dinamik bir çerçevede, yani hareket, etkileşme ve aktarma gibi terimler kullanılarak anlaşılabilmiştir. (Bölüm 13, s.268)

2005-07-18T21:31:00.000+03:00

The fish trap exists because of the fish.
Once you've gotten the fish you can forget the trap.
The rabbit snare exists because of the rabbit.
Once you've gotten the rabbit, you can forget the snare.
Words exist because of the meaning.
Once you've gotten the meaning, you can forget the words.
Where can I find a man who has forgotten words so I can talk with him?

Chuang Tzu

2005-07-07T23:50:00.000+03:00

" Kenar Bilinç " (Fringe Consciousness)

Uzunca işlenen bir konu bu hafta ama kısa bir alıntı yapmak istiyorum ;

Kenar bilinç ile merkezi bilince verilebilecek örneklerden ikisi, (1) Heyecanları/güçlü duyguları "hissetme bilinci" (2) heyecanların/güçlü duyguların "kendisinin bilinci" , ve ikisinin "belirleyiciliği". (intentionality - anticipation)

Bu bakış açısını tek başına değerlendirmek biraz kafa karıştırıcıdır. Kısaca kendini ampirik olarak tanımlayan Dr. Bernard J.Baars'ın sözleriyle anlatmaya çalışacağım :

Collin McGinn'in de dediği gibi " heyecanlar/güçlü duygular dünyadaki olaylarla ilgilidir ". Bununla birlikte, heyecanların acısı (yada hazzı) çok büyüktür. Sanırım herhangi bir klinik psikolog yada psikiyatrist bu durumu anlaşılır buluyordur. Her iki taraf da mevcuttur. Heyecanların/güçlü duyguların deneyimi hislerdir, ve onların 'belirleyiciliği' dir. Gerçek şu ki bu durum genellikle kişinin kendi hayatındaki gerçek olaylar ile alakalıdır. Fakat beyin ikisi ile de ilgilenmez - yada durumlarıyla ; yapabildiği zaman - ikisini de yapar.

Kenar bilincin de neurobiolojik ilişkisini incelemek için ampirik yaklaşımlara gerek vardır.
Örneğin, görsel algılarımız açısından, dünyayı 'yaklaşık/proximally' olarak görme yeteneğine sahip olduğumuzu biliyoruz, (gözlerimize ve kulaklarımıza etkisi olan uyaranlar bakımından). Ve aynı zamanda, 'merkezden uzak/mesafeli/distally' olarak görüyoruz (dünyadaki olaylar gibi).

Kenar bilince bir kaç örnek daha vermek gerekirse;
- Doğruluğun hissedilmesi
- Güzelliğin hissedilmesi
- tutarlılığın hissedilmesi
- anomalinin (sapaklık, düzgüsüzlük) hissedilmesi
- aşinalığın hissedilmesi
- çekiciliğin hissedilmesi
- iticiliğin hissedilmesi

Bu kenar bilinç durumlarının bir kısmı merkezi bilinç durumlarını da içerirler, ve çok büyük bir kısmı da merkezi değildir.
Bir kısım durumun içeriği olaysal hafıza deneyimlerimizle paralellik gösterirken, bir kısım durumun içeriği de merkezi bilincimiz tarafından tetiklenir.

Kenar bilinç konusunda araştırmalar oldukça yenidir.
Konu ile ilgili oldukça fazla kaynak vardır ve soruların cevabının bu kaynaklar içinde olması da muhtemeldir.
Tüm soru işaretlerine rağmen kenar bilincin kullanımsal tanımını verebiliriz - örneğin, iyi bilinen bir şarkının yada sözün aşinalık hissi gibi :

Kenar bilincin kullanımsal tanımları : (operational definitions)

1. doğruluğu kanıtlanabilir kesinlik ve güvende bildirilmesi
2. gönüllü olarak harekete geçirilebilmesi
3. fakat bilinçli olaylardan farklılık gösterdiği rapor edilmemiştir
4. en uygun/optimal rapor verme durumlarında bile.

Örneğin 'dilimin ucunda' durumu; kişi dilinin ucunda olan kelimenin bilgisinin bilincinde ama kelimenin kendisinin bilincinde değildir. Güncel kanıtlar ayırtedici beyin aktivasyonlarını gözlemlemiştir.

Kenar bilinç ile merkezi bilinç arasıdaki en temel farkı basitçe duyumsal olan ve duyumal olmayan bilinç içerikleri ile tanımlayabiliriz. Örneğin, görsel merkezdeki duyumsal deneyimler oldukça açık, ayırt edilebilir, nitel ve kapasite açısından limitlidir. Duyumsal olmayan deneyimler ise 'Frontal Cortex' i kapsayabilir. (Maril, Wagner & Schacter, dilimin ucunda (TOT-Tip of the Tongue), fMRI çalışması.)
Özellikle dorso-lateral, prefrontal cortex: beynin ön üst kısmı ve anterior cingulate cortex: beynin orta çizgisinde yer alan kısımdır.

Beyin anatomi resimleri için Gray's Anatomy from Bartleby.com iyi bir kaynaktır.

2005-07-04T23:12:00.000+03:00

Ölüm ve Hegel

Ama ölümden ürkerek
kendini çoraklaşma karşısında
saf haliyle koruyan yaşam değil,
ölüme katlanarak
kendini onun içinde elde eden
yaşamdır, tinin yaşamı.
Tin, kendini
mutlak kopmuşlukta bulmakla
kazanır ancak,
kendi hakikatini.

(Hegel, PhG, Vorrede)

2005-07-04T22:19:00.000+03:00

Neden sıkılıyorum ki .. ?

Oruç Aruoba'nın özetiyle yaşamda üç tür 'şey'le karşılaşacakmışız:-
1) Gelip geçmiş şeyler.
2) Gelip geçmemiş şeyler.
3) Gelmeyip geçmiş şeyler.

Dördüncü durumla ise hiç karşılaşmayakmışız:-
4) Gelmeyip geçmemiş şeyler.

Olabilir mi? beni sıkan şu bilemediğim şey, "gelmeyip geçmiş" bişey olabilir mi? adını bile bilemeden, sessizce geçmiş .. içimi sıkan, ne anlatmak istiyor acaba? ne istediğini bildiğini hiç zannetmiyorum, baksanıza gelmemiş bile, geçmiş gitmiş .. tortusu da bana kalmış galiba.
Eeah peki madem ..

2005-07-04T15:17:00.000+03:00

Attachment Styles

Konuyla ilgilenebilecekler, dönem sonunda hazırladığım "Exploring the Theories of Adults' Romantic Attachment Styles " ödevini bu linkten okuyabilirsiniz. Hazırladığım çalışma, yetişkinlerde görülen çeşitli "düşkünlük" durumlarının çocuklukta özellikle anne ile oluşturulan düşkünlüğün bir çeşit "güvenli temel" oluşturma çabası ile ilişkilendirilmesini ve bu çabanın ileriki yaşlarda "romantik ilişkiler"de de görülebilme olasılığı üzerine sorular içeriyor, ileriki tarihlerde bu sorulara cevap olabilecek araştırmaları da yapabilmeyi ümit ediyorum..

2005-07-03T21:12:00.000+03:00

tamorada :)

2005-07-02T20:23:00.000+03:00

Bir çift ayakkabı ..

Ritmin ruhuna karıştığı, kapılarının aralandığı anlardan ..
uzanan ayaklar, kalbine ve sana doğru adım attılar ..
Huzurun neşeyle birleştiği an .. mutluydum

2005-07-02T20:12:00.000+03:00

Açılan kapı ve gölge... gri çöp kutularının samimiyeti, kapı girişindeki siyah köpek ve diğer kediler..

Her arkanı döndüğünde, nefesini hissedersin
endişenin..alışmak..her sese her nefese
her an koşman gerekircesine yürümek,
her an gidecekmişcesine oturmak,
her an uyancakmışcasına uyumak..

Nezaman yerleşeceksin ozaman dinleneceksin

Zor kopuş ve yeniden kuruluş ..
(1001.2001)

2005-06-29T20:58:00.000+03:00

A touch of history.

Thoughtful people have explored "consciousness" with the best tools at their disposal since the beginnings of human language, tens of thousands of years ago. We are certainly no smarter than people were then --- in fact, historical linguistics seems to show that human languages have become grammatically simpler over time, rather than more complex. To understand the grammar of ancient Indo-European languages you had to be really smart. (Vocabulary size, however, has probably expanded for the most popular languages).
Human beings have always achieved sophistication when they paid attention to evidence that could be tested in the real world. For example, neolithic (stone age) cultures developed “archeo-astronomy,” as shown in monumental structures like Stonehenge. Such structures demonstrate accurate astronomical knowledge thousands of years before the spread of written language. There are many other examples. Melanesian peoples invented navigational techniques that allowed them to populate and carry on trade among tiny islands, thousands of miles apart, using only outrigger canoes. A mental technique like mantra meditation requires no special equipment; all you need is your ability to speak. It is quite possible, therefore, that consciousness-changing techniques were discovered by many peoples in many places throughout human history. For all these reasons we have to approach our study with considerable humility and respect for other traditions.

The contemplative traditions --- often using mantra meditation, the repetition of words or phrases --- have an immense age, both in Asia and the West. The inset figure is a clay impression of a rolled seal, said to date to the first millenium BCE, from the Harappa culture of ancient India. It shows a horned figure in the classic yoga posture, surrounded by animals. The figure may represent a god or shaman, or perhaps both, since many peoples did not make a strong distinction between the two. This seal may be a fragment of evidence for a contemplative tradition going back long before known writing systems. In the Hindu tradition some of the earliest Vedas are attributed to forest sages, who may have lived much as shamans did before the invention of agriculture about 10,000 years ago. Therefore contemplative practices, a 1P methodology for exploring consciousness, may be very ancient indeed.

The great contemplative traditions may have common sources, perhaps on the Indian subcontinent, since we have historical accounts of Alexander the Great encountering Yogis there, several centuries BCE. There was always a trade route between the Western and Asian worlds, both by caravan over land and by coastal shipping. Influence went both ways. For example, Roman architecture influenced the classical Indian temple sculptures, while the mathematical concept of “zero” as a place-holder in numerical notation--- a very important discovery --- came from India by way Persian and Arab sources to the Mediterranean and European world. Plato’s idealist philosophy --- which makes conscious ideas primary --- may have been influenced by Indian sources by way of Persia and Egypt. The later philosophy of Neo-Platonism was profoundly influential for thousands of years in Christian and Jewish traditions. For the last millenium Islam provided a bridge between Asia and the West, as we can see in Sufism and perhaps the Kabalah. In Western religions there are “secret” (hermetic) contemplative traditions, using mantra repetition, along with philosophical themes that seem remarkably consistent. So there may have been a constant flow of communication between different parts of the world for millenia.
It is very difficult to know when human self-conscious thought began. The word “cognition” (as in “cognitive science”) shares ancient Indo-European roots with the Sanskrit “jñana” (spiritual knowledge). (Look for the “gn” or “jn” combination, as in the English word “/k//n/owledge,” or “a-/g//n/ostic.” In Germanic languages there are words like “kennen,” meaning “to know.” English literature still has the /k//n/ motif in the word “ken,” and in Scottish English, “ye ken” means, “you know”). Likewise, the word “video” (from Latin, “I see”) shares Indo-European roots with the Sanskrit “Veda” --- the recorded “visions” of the ancient “visionaries.” The next time you see a music “video,” you might remember that you are seeing a “vision” that is related to all the other Indo-European words for seeing and knowing!
So it seems that even before the spread of writing, spoken ideas were communicated between Asia and the West, without leaving traces in stone or clay. Both Sanskrit and Pali, the canonical languages of Hinduism and Buddhism, are Indo-European languages that share common roots with Greek and Latin, as well as modern languages like English. So there must have been a great spread of influence at the very beginning of languages that we still know. Indo-European languages are believed to have spread across the Eurasian landmass about 6,000 years ago. For our purposes the point here is that there may be a basic set of ideas about “knowing” and “seeing” that humans have long thought of as conscious. These core ideas may go back to the beginnings of the languages we speak today. It seems that humans have thought about human thought for a long, long time.
(Quoted from Lecture notes of "consciousness" webcourse)